Serebral palsili çocukların ailelerine destek olacak mobil uygulama

Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Halk Sağlığı Hemşireliği Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Aynur Uysal Toraman danışmanlığında, doktora öğrencisi Ökkeş Kısa tarafından yürütülen “Evde Sağlık Hizmeti Alan Serebral Palsili Çocukların Annelerine Yönelik Uygulanan Akıllı Telefon Destekli Hemşirelik Danışmanlığının Annelerin Bakım Yükü, Stresle Başa Çıkma ve Yaşam Kalitesine Etkisi” başlıklı doktora tez çalışması, TÜBİTAK 1002-A hızlı destek programı kapsamında desteklenmeye hak kazandı. Tez projesi ile evde sağlık hizmeti alan serebral palsili çocukların annelerine yönelik uygulanan akıllı telefon destekli hemşirelik danışmanlığının, ailelerin yaşam kalitesine etkisi incelenecek.

Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Budak, projeyi gerçekleştiren ekibi tebrik etti. Prof. Dr. Budak, “ Dezavantajlı durumları gereği evde bakıma muhtaç olan Serebral Palsili çocukların bakımını üstlenen ebeveynlerine kolaylık sağlamayı amaçlayan uygulamayı hayata geçiren öğrencimizi ve danışman hocamızı kutluyorum. Lisansüstü öğrencilerimizin hocalarıyla yaptıkları ortak projelerin başarıya ulaşıp TÜBİTAK nezdinde kabul görmesi, öğrenci odaklı eğitim anlayışımızın da iyi bir şekilde işlediğini gösteriyor” dedi.

“SP’li çocukların bakım ihtiyaçları ailenin yaşam kalitesini etkiliyor”

Dünyada ortalama her bin doğumda 1 ila 4 arası Serebral Palsi (SP) görüldüğünü dile getiren tez danışmanı Prof. Dr. Aynur Uysal Toraman, “Türkiye’de bu oran bin canlı doğumda 4,4 olarak görülüyor.  SP’li çocuklar uygunsuz ve düzeltilemeyen vücut postürü, ağrı, kas spazmları, istem dışı hareketler, yutma ya da sindirim problemleri, eşlik eden tıbbi rahatsızlıklar, etkilenen ekstremitelerin kullanılamayışı gibi sorunlar nedeniyle ailenin bakımına ihtiyaç duymakta. Bu ihtiyaçlar, ailenin yaşam düzeninin değişmesine sebep olurken  bağımlılık, fonksiyonel sınırlılıklar, engelli çocuğun bakımı gibi zorluk ve sorumlulukları beraberinde getirmekte. Bu faktörler, ailenin bakım yükünü, stres düzeyini artırmakta ve bakım verenlerin yaşam kalitesini düşürmekte” diye konuştu.

“Evde sağlık hizmetlerine yön verecek bir uygulama”

Tez projesinin amacını anlatan Prof. Dr. Uysal Toraman, “Evde sağlık hizmeti alan serebral palsili çocukların annelerine yönelik uygulanan akıllı telefon destekli hemşirelik danışmanlığının, annelerin bakım yükü, stresle başa çıkma ve yaşam kalitesine etkisini inceleceğiz. Çalışma, İzmir ilinde bir kamu hastanesinin ‘Evde Sağlık Hizmetleri Birimi’ne kayıtlı serebral palsili çocuğu olan anneler üzerinde yürütülecek. Çalışmada kullanılmak üzere akıllı telefon mobil aplikasyon uygulamasının yazılımı yapılacak. Mobil aplikasyonun içeriğinde; Serebral Palsi hakkında bilgi, ilaç hatırlatma, ebeveyn öz bakım planı, egzersiz modülü, ateş yönetimi, epilepsi (nöbet) yönetimi gibi literatür doğrultusunda belirlenen ve anneyi destekleyen başlıklar yer alacak. Araştırmaya katılmayı kabul eden girişim grubu annelerin evlerine gidilecek, telefonlarına araştırmacılar tarafından hazırlanan mobil aplikasyon kurulumu yapılacak.  Ayrıca girişim grubu anneler, Evde Sağlık Hizmetleri Birimi tarafından sunulan standart bakım uygulamalarını almaya devam edecek. Kontrol grubundaki anneler ise, yalnızca Evde Sağlık Hizmetleri Birimi tarafından sunulan standart bakım uygulamalarını almaya devam edecek. Araştırma sonucunda her iki grup annelerin bakım yükü, stresle başa çıkma ve yaşam kalitesi karşılaştırılacak. Pediatrik alanda tele-sağlık uygulamalarından biri olan akıllı telefon uygulamamızın evde sağlık hizmetlerine yön verebileceğini, ebeveynlerin bakım yükü ve stres düzeylerinin azalmasına ve yaşam kalitesinin yükselmesine katkı sağlayabileceğini düşünüyoruz” dedi.