Guatr tedavisi ihmal edilmemeli

Üsküdar Üniversitesi Tıp Fakültesi  Dekan Yardımcısı Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü Başkanı Prof. Dr. Murat Kalemoğlu, guatr hastalığı hakkında değerlendirmede bulundu.

 

Guatrın tiroid bezinizin büyüdüğü bir durum olduğunu kaydeden Prof. Dr. Murat Kalemoğlu, “Tüm tiroidiniz büyüyebilir veya tiroid nodülleri adı verilen bir veya daha fazla küçük topaklar geliştirebilir. Tiroid beziniz, boynunuzda Adem elmasının altında bulunan küçük, kelebek şeklinde bir iç salgı bezidir. Tiroksin (T4) ve triiyodotironin (T3) hormonlarını üretir.”dedi.

 

Vücudun pek çok işlevinde önemli rol oynuyor

 

Prof. Dr. Murat Kalemoğlu, bu hormonların  metabolizma, vücut ısısı, ruh hali ve heyecanlanma, nabız ve kalp atım hızı, sindirim dahil olmak üzere belirli vücut işlevlerinde rol oynadığını söyledi. Guatr hastalığının belirtilerine de değinen Prof. Dr. Murat Kalemoğlu, “Bir guatrın boyutu, çok küçük ve zar zor fark edilenden çok büyüğe kadar değişebilir.  Guatrların çoğu ağrısızdır, ancak tiroiditiniz varsa yani tiroid bezinde iltihap varsa ağrılı olabilir.” uyarısında bulundu.

 

Bu belirtilere dikkat!

 

Prof. Dr. Murat Kalemoğlu, guatrın başlıca belirtilerini “Boynunuzun önünde, Adem elmanızın hemen altında bir yumru, boğaz bölgenizde bir sıkışma hissi, ses kısıklığı (cızırtılı ses), boyun damarı şişmesi ve kollarınızı başınızın üzerine kaldırdığınızda baş dönmesi” olarak sıraladı.

 

Prof. Dr. Murat Kalemoğlu, guatrın diğer daha az yaygın semptomlarının da nefes almada zorluk (nefes darlığı), öksürük, nefes borunuzun sıkışması nedeniyle hırıltı, yemek borusunun sıkışması nedeniyle yutma güçlüğü olduğunu söyledi.

 

Açıklanamayan kilo kaybı, hipertiroidizm belirtisi olabilir

 

Guatrı olan bazı kişilerde ayrıca hipertiroidizm yani aşırı aktif tiroid olabildiğini ifade eden Prof. Dr. Murat Kalemoğlu, hipertiroidizm belirtilerini de şöyle sıraladı: “Hızlı kalp atış hızı (taşikardi), açıklanamayan kilo kaybı, ishal, egzersiz yapmadan veya artan oda sıcaklığından terleme, ellerde titreme, gerginlik ve kolayca sinirlenme.”

 

Yetersiz tiroid salınımı yorgunluğa neden olabilir

 

Guatrlı bazı kişilerde ayrıca hipotiroidizm yani yetersiz tiroid hormon üretimi olabileceğini kaydeden Prof. Dr. Murat Kalemoğlu, hipotiroidizm belirtilerinin de yorgunluk ya da yorgun hissetmek, kabızlık, kuru cilt, açıklanamayan kilo alımı, anormal adet görme dönemleri olarak sıraladı.

 

Tedavisi ihmal edilmemeli

 

Guatrın tedavisinin ihmal edilmemesi gerektiğini kaydeden Prof. Dr. Murat Kalemoğlu, “Basit guatr genelde iyi bir prognoza sahiptir. Ancak tedavi edilmezse Tiroidiniz büyümeye devam ederse çevredeki yapılara baskı yaparak nefes almada ve yutkunmada güçlük ve ses kısıklığına neden olabilir. Guatr, Graves hastalığı veya Hashimoto hastalığı gibi başka bir tiroid hastalığının belirtisiyse, prognoz tiroid büyümesinin altında yatan nedene bağlıdır. Ayrıca Tiroid nodüllerinin bir kısmında kanserleşme riski vardır.”uyarıısında bulundu.

 

İyot eksikliğine dikkat!

 

Guatr hastalığında risk faktörlerine de değinen Prof. Dr. Murat Kalemoğlu, “Dünya çapında guatrların en yaygın nedeni, tahminen 2,2 milyar insanı etkileyen iyot eksikliğidir. İyot eksikliği ne kadar şiddetliyse, kişinin guatr olma olasılığı o kadar yüksektir:

•            Hafif iyot eksikliğinde guatr görülme sıklığı %5 ila %20 arasındadır.

•            Orta derecede iyot eksikliği ile görülme sıklığı %20 ila %30'a çıkar.

•            Şiddetli iyot eksikliği ile görülme sıklığı %30'un üzerine çıkar.

 

Çeşitli tedaviler uygulanıyor

 

Guatr tedavisinden bahseden Prof. Dr. Murat Kalemoğlu, tedavinin tiroidin ne kadar büyüdüğüne, bulgularına ve buna neyin sebep olduğuna bağlı olduğunu belirterek tedaviler hakkında şunları söyledi:

 

Tedavi yok/"dikkatli izlem": Guatr küçükse ve sizi rahatsız etmiyorsa, sağlık uzmanınız tedavi edilmesi gerekmediğine karar verebilir. Ancak, herhangi bir değişiklik için tiroidinizi dikkatle izleyeceklerdir.

 

İlaçlar: Levotiroksin bir tiroid hormon replasman tedavisidir. Guatrın nedeni az aktif bir tiroid (hipotiroidizm) ise hekiminiz muhtemelen reçete yazacaktır. Guatrın nedeni aşırı aktif bir tiroid ise (hipertiroidizm) başka ilaçlar reçete edilir. Bu ilaçlar arasında metimazol ve propiltiourasil bulunur. Guatr iltihaplanmadan kaynaklanıyorsa, hekiminiz aspirin veya bir kortikosteroid ilacı reçete edebilir.

 

Radyoaktif iyot tedavisi: Aşırı aktif tiroid bezi vakalarında kullanılan bu tedavi, ağızdan radyoaktif iyot almayı içerir. İyot tiroid bezinize gider ve bezi küçülten tiroid hücrelerini öldürür. Radyoaktif iyot tedavisinden sonra, muhtemelen hayatınızın geri kalanında tiroid hormonu replasman tedavisi almanız gerekecek.

 

Cerrahi: Hekiminiz, tiroid bezinizin tamamını veya bir kısmını çıkarmak için ameliyat önerebilir ( tiroidektomi ). Guatr büyükse ve nefes alma ve yutkunmada sorunlara neden oluyorsa ameliyat gerekebilir. Bazen nodülleri çıkarmak için cerrahi de kullanılır. Kanser varsa cerrahi yapılmalıdır. Çıkarılan tiroid bezi miktarına bağlı olarak, hayatınızın geri kalanında tiroid hormon replasman tedavisi almanız gerekebilir.

 

İyotlu sofra tuzu tüketilmelidir

 

Prof. Dr. Murat Kalemoğlu, guatrın önlenmesi için tavsiyelerini de “İyot eksikliğinden kaynaklanan guatr (basit guatr) genellikle önleyebileceğiniz tek guatr türüdür. Balık, süt ürünleri ve sağlıklı miktarda iyotlu sofra tuzu içeren bir diyet tüketmek bu tür guatrları önler. İyot takviyeleri ve diğer takviyeler genellikle tavsiye edilmez ve yarardan çok zarar verebilir.”şeklinde sıraladı.